Stojak na ulotki A4 i A5 na ladę: jak zapewnić stabilność.

Przedmiot stoi, dopóki pionowa linia przeprowadzona przez jego środek ciężkości wypada wewnątrz obrysu podstawy. Gdy linia wychodzi poza podstawę, powstaje moment, który obraca przedmiot dookoła krawędzi podstawy i stojak się przewraca. To cała fizyka, ale ma konkretne konsekwencje przy stojaku z plexi.

Stojak na ulotki ma kieszeń odchyloną do tyłu o 15°, żeby ulotka nie opadała i była czytelna z góry. Odchylenie przesuwa ciężar ulotek w stronę tyłu. Dopóki kieszeń jest pełna i ulotki opierają się o tylną ściankę, stojak stoi pewnie. Problemy zaczynają się w trzech sytuacjach: gdy kieszeń jest prawie pusta i lekka, gdy ktoś wyciąga ulotkę, ciągnąc ją ku sobie, albo gdy stojak jest potrącony z boku.

Dlatego stabilność trzeba sprawdzać w dwóch skrajnych stanach: przy pełnej i przy prawie pustej kieszeni. Pełna kieszeń daje największy ciężar i największy moment, pusta jest lekka i łatwa do przesunięcia.

Masy liczymy z dwóch danych: gęstości plexi (1,19 g/cm³) i gramatury ulotki (przyjmujemy 130 g/m²). Masa ulotki to gramatura razy powierzchnia arkusza, masa płyty to objętość razy gęstość. Liczbę 130 ulotek w kieszeni przyjmujemy jako założenie do rachunku, a nie parametr stojaka. To szacunek, nie pomiar, ale pozwala ocenić rząd wielkości.

• Ulotka A4 (210×297 mm): 0,210 × 0,297 ≈ 0,0624 m², więc przy 130 g/m² waży ok. 8 g. Przy założonych 130 ulotkach daje to ok. 1054 g, czyli rzędu 1 kg.
• Ulotka A5 (148×210 mm): 0,148 × 0,210 ≈ 0,0311 m², więc waży ok. 4 g. Przy tych samych 130 ulotkach to ok. 525 g, czyli rzędu 0,5 kg.
• Plexi 3 mm: 100 cm² płyty to 100 × 0,3 cm = 30 cm³, a przy gęstości 1,19 g/cm³ daje to 30 × 1,19 ≈ 36 g. Cała płyta w formacie A4 (ok. 624 cm²) w grubości 3 mm waży ok. 220 g.

Pierwszy wniosek: papier w pełnej kieszeni waży tyle samo co spora część plexi, z której zbudowany jest stojak, więc to zawartość kieszeni mocno wpływa na położenie środka ciężkości. Gdy kieszeń jest pełna, a ulotki leżą na dnie i tylnej ściance, ciężar rozkłada się nisko, co poprawia stabilność. Gdy ulotek jest mało, środek ciężkości przesuwa się w stronę samego stojaka, który jest lekki, a stabilność maleje.

Drugi wniosek: plexi 3 mm jest lekka (36 g na 100 cm²), więc sama masa konstrukcji nie stawia dużego oporu potrąceniu. Dlatego stabilność trzeba osiągać geometrią, nie masą: szeroką i głęboką podstawą, a nie ciężkim materiałem.

Trzeci: stojak A4 jest bardziej wrażliwy niż A5 nie dlatego, że papier jest cięższy, ale dlatego, że kieszeń A4 jest wyższa, więc moment przechylenia przy tej samej sile potrącenia jest większy. Im wyżej sięga ciężar, tym łatwiej stojak się przewraca.

Najskuteczniejszym zabiegiem jest głębsza podstawa. Jeśli kieszeń jest odchylona do tyłu, podstawa powinna sięgać do przodu poza płaszczyznę kieszeni, żeby rzut środka ciężkości leżał wewnątrz niej. Dla orientacji: w naszych stojakach na ulotki podstawa A4 ma ok. 11 cm głębokości, A5 ok. 9 cm, A6 ok. 7,5 cm. Te wartości pochodzą z poradnika o formatach ulotki i dotyczą zwykłych stojaków pionowych.

Drugą możliwością jest szersza podstawa. Szerokość podstawy decyduje o stabilności w kierunku, w którym stojak najczęściej jest potrącany, czyli z boku, kiedy ktoś sięga po terminal albo kasę. Podstawa szersza od kieszeni o kilka milimetrów po każdej stronie daje zapas.

Trzecią możliwością jest podstawa w kształcie litery T albo kozła, czyli z dwoma wysuniętymi do przodu elementami, które rozstawiają punkty podparcia. To wariant do omówienia w zapytaniu, jeśli zwykła podstawa nie wystarcza na twojej ladzie.

Ten sam stojak stoi inaczej na lakierowanym blacie i na ladzie z laminatu o fakturze. Gładka plexi na gładkim blacie ślizga się, więc stojak nie tyle się przewraca, co się przesuwa. Dotyczy to zwłaszcza lad, na których sprząta się mokrą szmatką, bo cienka warstwa wilgoci obniża tarcie.

Na śliskiej lub ruchliwej ladzie można rozważyć podkładki antypoślizgowe albo mocowanie do blatu na taśmie. To rozwiązania do omówienia w zapytaniu, nie stała pozycja oferty: napisz, jaki masz blat i jak często stojak bywa potrącany, a ustalimy, czy i jak go zabezpieczyć.

Jeżeli stojak ma stać tam, gdzie klient regularnie go przestawia, lepiej wybrać stabilną wersję z szeroką podstawą niż polegać na szczęściu. Ulotki wyciągane jedną ręką, podczas gdy druga trzyma torebkę, to codzienność przy kasie.

Stojak ukośny ma kieszeń bardziej odchyloną do tyłu niż pionowy, więc jego środek ciężkości jest niżej i bliżej podstawy. Stoi stabilniej, ale zajmuje więcej miejsca na ladzie, bo głębokość podstawy rośnie. To rozwiązanie na biurko doradcy i stolik w poczekalni, gdzie czytelność z góry jest ważniejsza niż oszczędność miejsca.

Stojak pionowy jest węższy i wyższy. Zajmuje mało miejsca, ale jest bardziej wrażliwy na potrącenie. Wybieraj go przy kasie, gdzie lada jest wąska, a stabilność uzyskujesz szerszą podstawą.

Stojak wielokieszeniowy, z kilkoma kieszeniami obok siebie, ma bardzo szeroką podstawę, więc stoi stabilnie nawet pusty. Schodkowy, z kieszeniami jedna za drugą, ma środek ciężkości w głębi, więc trzeba sprawdzić, czy podstawa sięga wystarczająco do przodu.

Nie musisz polegać na rachunku. Zamów jedną sztukę, bo minimalny nakład to 1 szt., i sprawdź ją na własnej ladzie. Postaw ją z pustą kieszenią, potem z kilkoma ulotkami, na końcu z pełnym zapasem. Pociągnij ulotkę jedną ręką, tak jak zrobi to klient. Szturchnij stojak bokiem dłoni.

Jeśli stojak się chwieje, powiedz nam, w którym stanie: pusty, pełny, przy wyciąganiu ulotki albo przy potrąceniu. Wiemy wtedy, którą część geometrii poprawić. Po akceptacji prototypu wszystkie sztuki serii tniemy z tego samego pliku, z tolerancją 0,1 mm, więc każda ma takie same wymiary podstawy.

Konfigurator „Inny wymiar” rysuje stojak w skali z wymiarów, które wpiszesz, i dołącza rysunek do zapytania. To dobre miejsce na sprawdzenie proporcji podstawy względem kieszeni, zanim cokolwiek zostanie wycięte.

Pełna kieszeń w dniu otwarcia daje inne zachowanie stojaka niż ta sama kieszeń po tygodniu, kiedy zostało w niej kilkanaście ulotek. Dlatego stabilność oceniaj dla najgorszego stanu, czyli prawie pustej kieszeni, a nie dla stanu pełnego. Pełna kieszeń to dla stojaka wygodny przypadek.

W praktyce oznacza to, że przy zamawianiu liczy się podstawa, a nie liczba ulotek, jakie zmieszczą się w kieszeni. Dobrze zaprojektowana podstawa trzyma stojak również wtedy, gdy ulotek prawie nie ma.

Stojak przewracają zwykłe gesty: sięgnięcie przez ladę po terminal, odsunięcie przedmiotu łokciem, wyciągnięcie ulotki jedną ręką. Test powinien odtwarzać dokładnie te zachowania, a nie tylko spokojne postawienie stojaka na blacie.

• Postaw stojak z pustą kieszenią i szturchnij go bokiem dłoni na wysokości górnej krawędzi.
• Wyciągnij jedną ulotkę szybko, tak jak robi to osoba trzymająca drugą ręką torbę.
• Przesuń stojak po blacie, który jest mokry po sprzątaniu, i sprawdź, czy się ślizga.
• Postaw obok ciężki przedmiot, na przykład terminal, i sprawdź, czy stojak nie dotyka go podstawą.
• Powtórz próbę ze stojakiem pełnym i porównaj, który stan jest gorszy.

Podstawa musi się zmieścić w miejscu, które masz. Zmierz głębokość wolnego pola, od krawędzi lady do przeszkody, i porównaj ją z głębokością podstawy wybranego formatu. Jeśli miejsca jest mało, lepsza bywa niższa kieszeń o szerszej podstawie niż wysoka i wąska, bo niski środek ciężkości łatwiej utrzymać.

Gdy lada ma uskok, listwę albo lekko pochylony blat, napisz o tym w zapytaniu. Stojak, który stoi prosto na poziomej powierzchni, na pochylonej zachowuje się inaczej, a odpowiednią podstawę można dobrać tylko wtedy, gdy znamy warunki.